Na zawieszalność świadczeń emerytalno-rentowych wpływają przychody osiągane z:

• pracy na podstawie umowy o pracę oraz umowy o pracę nakładczą,
   
• wykonywania umowy zlecenia, agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia oraz wykonywania współpracy przy ww. umowach,
   
• wykonywania umowy zlecenia, agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia oraz umowy o dzieło zawartej z własnym pracodawcą lub wykonywanej na jego rzecz,
   
• sprawowania mandatu posła lub senatora, pobierających uposażenie oraz sprawowanie mandatu posła do Parlamentu Europejskiego, wybranych w Rzeczypospolitej Polskiej,
   
• prowadzenia pozarolniczej działalności oraz współpracy przy jej wykonywaniu,
   
• pracy wykonywanej w rolniczej spółdzielni produkcyjnej i spółdzielni kółek rolniczych,
   
• odpłatnego świadczenia pracy, na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania oraz
   
• pobierania stypendium sportowego.

Osoby wykonujące umowę zlecenia, agencyjną lub inną umowę o świadczenie usług do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli są uczniami gimnazjów, szkół ponadgimnazjalnych, szkół ponadpodstawowych lub studentami, do ukończenia 26 lat (art. 6 ust. 4 ustawy o sus). To oznacza, że przychód z ww. umów uzyskanych przez osoby z ustalonym prawem do renty, które równocześnie mają status ucznia lub studenta i nie ukończyły 26 lat, nie ma wpływu na pobierane świadczenie rentowe.

Ustalenie przychodu dla celów zawieszalności

Do ustalania przychodu mającego wpływ na zawieszenie bądź zmniejszenie świadczeń emerytalno-rentowych (a tym samym wykazywanego w zaświadczeniu przekazywanym do ZUS) przyjmuje się przychód w kwotach stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Jeżeli emeryt (rencista) z danego tytułu nie podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym, a jedynie dobrowolnym i nie wniósł o objęcie tymi ubezpieczeniami, za przychód uważa się kwotę jaka by obowiązywała gdyby tym ubezpieczeniom podlegał.

Zgodnie z art. 104 ust. 6 ustawy emerytalnej, w przychodzie tym należy również uwzględnić kwoty pobranych zasiłków: chorobowego, macierzyńskiego i opiekuńczego oraz wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, wypłacanego na podstawie przepisów Kodeksu pracy, i kwoty świadczenia rehabilitacyjnego i wyrównawczego, zasiłku wyrównawczego i dodatku wyrównawczego.

W świetle powyższego, w zaświadczeniu o zarobkach emeryta (rencisty) z umowy o pracę pracodawca wskaże uzyskany przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu zatrudnienia w ramach umowy o pracę, z wyłączeniem rodzajów przychodów niepodlegających oskładkowaniu wymienionych w rozporządzeniu składkowym, z uwzględnieniem wynagrodzenia chorobowego i ww. zasiłków.

Firma na podstawie umowy o pracę zatrudnia rencistę. W 2011 r. otrzymał on zapomogę losową w związku z długotrwałą chorobą. Kwoty zapomogi nie należy uwzględniać w zaświadczeniu o przychodach rencisty uzyskanych w 2011 r., ponieważ nie podlegała ona uwzględnieniu w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (§ 2 ust. 1 pkt 22 rozporządzenia składkowego).

W przypadku gdy emeryt lub rencista osiąga przychód za granicą w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego - przy rozliczaniu emerytury lub renty przychód ten przyjmuje się w wysokości faktycznie osiągniętej, udokumentowanej zaświadczeniem pracodawcy lub innego podmiotu, właściwego w myśl ustawodawstwa państwa, w którym osiągany jest ten przychód.