Emeryt lub rencista jest zobowiązany zawiadomić ZUS o podjęciu działalności zarobkowej i o wysokości osiąganego z tego tytułu przychodu, a po upływie roku kalendarzowego - o wysokości tego przychodu uzyskanego w poprzednim roku kalendarzowym.

Powyższe nie dotyczy emerytów, którzy 60 lat (kobiety) lub 65 lat (mężczyźni) ukończyli przed podjęciem działalności, w tym tych, którzy mając ustalone prawo do emerytury i renty pobierają rentę jako świadczenie wybrane lub korzystniejsze. Przypominamy, że emeryt, który osiągnął powszechny wiek emerytalny może zarobkować bez ograniczeń.

Obowiązki określone na wstępie spoczywają odpowiednio na pracodawcy i zleceniodawcy, a w przypadku osoby pełniącej służbę - na właściwej komórce kadrowej (art. 127 ustawy emerytalnej).

Powiadomienia ZUS o przychodach z pracy zarobkowej uzyskanych przez emerytów i rencistów w danym roku kalendarzowym należy dokonać do końca lutego następnego roku. Tak wynika z § 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 22 lipca 1992 r. w sprawie szczegółowych zasad zawieszania lub zmniejszania emerytury i renty (Dz. U. nr 58, poz. 290 z późn. zm.). Rozporządzenie to na mocy art. 194 ustawy emerytalnej zachowało moc obowiązującą do czasu wydania nowego, w zakresie w jakim nie jest sprzeczne z ustawą emerytalną.

Za działalność zarobkową, o której mowa wyżej, uważa się:

• działalność podlegającą obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, w tym działalność, z której świadczeniobiorca jest wyłączony z obowiązku ubezpieczenia społecznego z tytułu ustalenia prawa do emerytury lub renty oraz działalność, z której świadczeniobiorca nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu z uwagi na podleganie temu obowiązkowi z innego tytułu, a także
   
• służbę (np. w Policji).

Od 1 czerwca 2011 r. w spółce z o.o. umowę o dzieło wykonuje osoba mająca ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Samodzielna umowa o dzieło nie jest tytułem do ubezpieczeń społecznych. Spółka nie informuje ZUS o przychodach uzyskanych przez rencistę z tytułu wykonywanej umowy o dzieło. Takiego obowiązku nie ma też rencista.

W spółce z o.o. członkiem zarządu jest rencista. Funkcję tę pełni jedynie na podstawie powołania. Z tego tytułu otrzymuje wynagrodzenie. Spółka nie ma obowiązku informowania ZUS o przychodach rencisty uzyskanych z tytułu bycia członkiem zarządu spółki. Pełnienie funkcji członka zarządu na podstawie powołania nie jest tytułem do ubezpieczeń społecznych zarówno obowiązkowych, jak i dobrowolnych.

Gdyby rencista tę funkcję pełnił w ramach zawartej umowy zlecenia, to wówczas należałoby powiadomić ZUS o uzyskanych przez rencistę przychodach.

Zwracamy uwagę! Podany wyżej termin przekazania do ZUS zaświadczeń o wysokości przychodów z pracy zarobkowej nie dotyczy osób pobierających zasiłki lub świadczenia przedemerytalne. Te osoby (także podmioty je zatrudniające) są obowiązane przekazać zawiadomienia o wysokości przychodów uzyskanych z pracy zarobkowej w okresie od 1 marca 2011 r. do 29 lutego 2012 r. w terminie do 31 maja 2012 r. Taka regulacja wynika z art. 6 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. nr 120, poz. 1252 z późn. zm.).