Dotychczas, jeżeli walutę przekazywaliśmy na rachunek złotówkowy, to wpływ na rachunek wycenialiśmy według kursu, który bank faktycznie zastosował, a rozchód z rachunku walutowego według metody FIFO i jednocześnie księgowaliśmy różnice kursowe. Czy nadal możemy stosować tę zasadę, czy bardziej odpowiednie będzie zastosowanie średniego kursu NBP do wyceny rozchodu z rachunku?
W momencie przelewu waluty obcej z bankowego rachunku walutowego na bieżący rachunek złotówkowy następuje odsprzedaż waluty bankowi. Zakupioną przez bank walutę przelicza się w tym przypadku po kursie kupna waluty zastosowanym przez bank w dniu odsprzedaży. Kurs ten wynika z tabeli kursów banku, ale może to też być kurs indywidualnie wynegocjowany z bankiem. Jest to kurs faktycznie zastosowany, o którym mowa w art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o rachunkowości.
Kurs waluty obcej w dniu jej sprzedaży może różnić się od kursu przyjętego do jej wyceny w momencie wpływu na rachunek walutowy, więc mogą powstać różnice kursowe od własnych środków pieniężnych. Zachodzi zatem potrzeba wyceny środków rozchodowanych. W takiej sytuacji należy ustalić, które środki w pierwszej kolejności jednostka sprzedaje. Metody wyceny rozchodu środków pieniężnych z rachunku walutowego przedstawia art. 34 ust. 4 pkt 1-3 ustawy o rachunkowości. Wyceny można więc dokonać według kursów przeciętnych (średnioważonych), metody FIFO lub LIFO.
Przykład
I. Założenia:
1. Jednostka posiada własny rachunek walutowy. Do ustalenia różnic kursowych od własnych środków pieniężnych stosuje metodę FIFO.
2. Na saldo rachunku składają się następujące wpływy według kolejności historycznej:
a) 4.000 EUR po 4,42 zł/EUR = 17.680 zł,
b) 2.000 EUR po 4,52 zł/EUR = 9.040 zł,
c) 3.500 EUR po 4,47 zł/EUR = 15.645 zł.
3. 9 stycznia 2012 r. jednostka sprzedała bankowi: 7.000 EUR. Kurs kupna, po którym bank przeliczył walutę, wynosił: 4,51 zł/EUR, więc na rachunek złotówkowy wpłynęła kwota: 31.570 zł.
II. Dekretacja:
| Opis operacji |
Kwota |
Konto |
| Wn |
Ma |
| 1. WB - odsprzedaż waluty bankowi: 7.000 EUR × 4,51 zł/EUR = |
31.570 zł |
13-0 |
13-1 |
| 2. PK - ustalenie i zarachowanie różnicy kursowej od własnych środków pieniężnych: |
|
|
|
a) wycena rozchodu według metody FIFO: (4.000 EUR × 4,42 zł/EUR) + (2.000 EUR × 4,52 zł/EUR) + (1.000 EUR × 4,47 zł/EUR) = 31.190 zł |
|
|
|
b) wycena rozchodu według kursu kupna: 7.000 EUR × 4,51 zł/EUR = 31.570 zł |
|
|
|
| c) różnica kursowa dodatnia: 31.570 zł - 31.190 zł = |
380 zł |
13-1 |
75-0 |
III. Księgowania:

Przekazanie środków z rachunku bieżącego na rachunek walutowy do końca 2011 r. księgowaliśmy według kursu jaki zastosował bank, który nas obsługuje. Czy od 1 stycznia 2012 r. należy dalej stosować tę zasadę, czy do wyceny tej operacji zastosować średni kurs NBP?
W sytuacji opisanej w pytaniu jednostka dokonuje faktycznego zakupu waluty w banku. Zakupiona waluta wpłacana jest na własny rachunek walutowy. W przypadku gdy dochodzi do rzeczywistego zakupu waluty, do wyceny jej wpływu na własny rachunek walutowy jednostka powinna zastosować kurs faktycznie zastosowany, czyli kurs sprzedaży policzony przez bank. Kurs ten wynika z tabeli kursów tego banku, ale może to też być kurs indywidualnie wynegocjowany z bankiem, inny od kursu oficjalnie ogłoszonego i stosowanego przez ten bank wobec pozostałych klientów. Jest to kurs faktycznie zastosowany, o którym mowa w art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o rachunkowości. Zakup waluty jest ujęty na rachunku walutowym w kwocie, jaką jednostka rzeczywiście wydatkowała na jej nabycie.
Przykład
I. Założenia:
Bank sprzedał jednostce: 10.000 EUR po kursie: 4,4150 zł/EUR. Środki te jednostka przekazała na własny rachunek walutowy.
II. Dekretacja:
| Opis operacji |
Kwota |
Konto |
| Wn |
Ma |
| 1. WB - zakup waluty w banku: 10.000 EUR × 4, 4150 zł/EUR = |
44.150 zł |
13-1 |
13-0 |
III. Księgowania:
