PIT-28 jest zeznaniem o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za dany rok podatkowy.

Kto, gdzie i kiedy składa zeznanie?

PIT-28 składają osoby fizyczne, które jako formę opodatkowania wybrały ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Chodzi tu o podatników uzyskujących przychody z działalności gospodarczej prowadzonej na własne nazwisko oraz z działalności prowadzonej w formie spółki cywilnej osób fizycznych lub spółki jawnej osób fizycznych, a także o podatników uzyskujących przychody z umów najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze, jeżeli umowy te nie są zawierane w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej.

Zeznanie to składa się w urzędzie skarbowym właściwym według miejsca zamieszkania podatnika.

Termin złożenia PIT-28₍₁₆₎ za 2011 r. upływa z dniem 31 stycznia 2012 r.

Co wykazuje się w zeznaniu?

W zeznaniu PIT-28 w odrębnych pozycjach wpisuje się opodatkowane zryczałtowanym podatkiem dochodowym następujące przychody:

• z działalności prowadzonej na własne nazwisko,
   
• z działalności prowadzonej w formie spółki (spółek) osób fizycznych, w której (ych) podatnik jest wspólnikiem,
   
• z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze,
   
• określone przez organ podatkowy na podstawie art. 17 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. nr 144, poz. 930 ze zm.).

Przychody te wpisuje się z podziałem na poszczególne stawki ryczałtu, tj. 3%, 5,5%, 8,5%, 10%, 17% i 20%. Wysokość tych przychodów podatnicy ustalają na podstawie prowadzonej przez siebie ewidencji przychodów. Wyjątkiem są podatnicy, którzy osiągają przychody z tzw. prywatnego najmu (i innych podobnych umów) i wysokość tych przychodów wynika z umów zawartych w formie pisemnej. Podatnicy ci nie muszą prowadzić ewidencji przychodów.

Podatnicy sporządzający zeznanie PIT-28 mogą odliczyć od przychodów:

• straty z lat ubiegłych,
   
• składki na ubezpieczenia społeczne,
   
• kwoty wykazane w części B załącznika PIT/O, np. darowizny, wydatki na cele rehabilitacyjne, wydatki z tytułu użytkowania sieci Internet,
   
• kwoty wykazane w części B.1 i B.3 załącznika PIT/D, tj. wydatki poniesione na spłatę odsetek od kredytu (pożyczki) zaciągniętego na cele mieszkaniowe oraz inne wydatki mieszkaniowe (na zasadzie praw nabytych).

Jeżeli podatnik uzyskuje przychody opodatkowane różnymi stawkami ryczałtu, to odliczeń od przychodów dokonuje od każdego rodzaju przychodów w takim stosunku, w jakim w roku podatkowym pozostają poszczególne przychody opodatkowane różnymi stawkami w ogólnej kwocie przychodów.

Od obliczonego ryczałtu podatnik odlicza:

• składkę na ubezpieczenie zdrowotne,
   
• kwoty wykazane w części C załącznika PIT/O, tj. kwotę ulgi za wyszkolenie uczniów lub z tytułu zatrudnienia pracowników w celu przygotowania zawodowego (na zasadzie praw nabytych), czy kwotę ulgi, o której mowa w art. 27g updof,
   
• kwoty z tytułu poniesienia wydatków mieszkaniowych wykazane w części C.2 załącznika PIT/D, tj. z tytułu systematycznego gromadzenia w roku podatkowym oszczędności na jednym rachunku oszczędnościowo-kredytowym i w jednym banku prowadzącym kasę mieszkaniową (na zasadzie praw nabytych).

Zarówno odliczenia od przychodów, jak i od ryczałtu mogą być dokonane pod warunkiem, że kwoty podlegające odliczeniu nie zostały odliczone od dochodu lub odpowiednio od podatku albo nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Podatnicy dokonujący rocznego rozliczenia w PIT-28, mają obowiązek wykazania i doliczenia do ryczałtu kwot uprzednio odliczonych. Obowiązek ten powstaje, w sytuacji gdy podatnik uzyskał zwrot np. składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Obliczony w zeznaniu ryczałt należny za rok podatkowy pomniejsza się o dokonane wpłaty ryczałtu. Nadwyżka kwoty należnego ryczałtu ponad kwotę ryczałtu wpłaconego w trakcie 2011 r. stanowi kwotę ryczałtu do zapłaty. Wpłata tej kwoty powinna być dokonana na rachunek bankowy właściwego urzędu skarbowego w terminie do 31 stycznia 2012 r.

Natomiast nadwyżka kwoty wpłaconego w 2011 r. ryczałtu ponad kwotę ryczałtu należnego za ten rok zostanie zwrócona podatnikowi przez urząd skarbowy.

Podatnik w PIT-28 może także wypełnić wniosek o przekazanie 1% podatku należnego na rzecz organizacji pożytku publicznego (OPP).

Załączniki do zeznania

Do zeznania podatnicy dołączają - w zależności od potrzeb - następujące załączniki:

• PIT-28/A₍₁₃₎ - informacja o przychodach podatnika z działalności prowadzonej na własne nazwisko oraz z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze,
   
• PIT-28/B₍₁₁₎ - informacja o przychodach podatnika z działalności prowadzonej w formie spółki (spółek) osób fizycznych,
   
• PIT/O₍₁₈₎ - informacja o odliczeniach od dochodu (przychodu) i od podatku,
   
• PIT/D₍₂₂₎ - informacja o odliczeniu wydatków mieszkaniowych w roku podatkowym,
   
• PIT-2K₍₆₎ - oświadczenie o wysokości wydatków związanych z inwestycją służącą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych (gdy po raz pierwszy korzystają z ulgi odsetkowej).

Pytania i odpowiedzi

1) Działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem ewidencjonowanym zakończyłem 30 listopada 2011 r. Do kiedy powinienem sporządzić PIT-28 za ten rok?

Podatnicy opodatkowani ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych mają obowiązek złożyć w urzędzie skarbowym zeznanie PIT-28 w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku (art. 21 ust. 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym). Termin ten jest wiążący zarówno dla podatników kontynuujących działalność, jak i tych, którzy tę działalność zakończyli w trakcie roku podatkowego. Oznacza to, że podatnik, który zlikwidował działalność w trakcie 2011 r., PIT-28 za ten rok musi złożyć do 31 stycznia 2012 r. Zamknięcie działalności gospodarczej w trakcie roku nie zobowiązuje do wcześniejszego złożenia zeznania.

2) Od dochodów z tzw. prywatnego najmu opłacałem w 2010 r. podatek według skali podat­kowej. W związku z przeprowadzonym w tym lokalu remontem, za 2010 r. poniosłem stratę z najmu. W 2011 r. przychody z najmu opodatkowane były ryczałtem ewiden­cjonowanym. Czy w PIT-28 za 2011 r. mogę odliczyć stratę z najmu poniesioną w 2010 r.?

Podatnicy opodatkowani ryczałtem ewidencjonowanym mają możliwość odliczenia od przychodów m.in. straty, o której mowa w art. 9 ust. 3 i 3a updof.

Zmiana formy opodatkowania przychodów z najmu ze skali podatkowej na ryczałt ewidencjonowany nie pozbawia podatnika prawa do rozliczenia straty za lata, w których do przychodów z tego źródła miała zastosowanie skala podatkowa. Stratę z najmu poniesioną w 2010 r. można odliczać od przychodów uzyskanych w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych, czyli w latach 2011-2015. Jednocześnie wysokość obniżenia w którymkolwiek ze wskazanych lat nie może przekroczyć 50% kwoty straty z 2010 r.

Reasumując, od przychodów z najmu opodatkowanych ryczałtem ewidencjonowanym można odliczać stratę z tego źródła poniesioną w roku, w którym dochód z najmu opodatkowany był według skali podatkowej.

3) Prowadzę działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem ewidencjonowanym. W trakcie 2011 r., oprócz bieżącej składki na ubezpieczenie zdrowotne, wpłacałem do ZUS zaległą składkę dotyczącą 2008 r. Czy w PIT-28 za 2011 r. mogę odliczyć od podatku wszystkie zapłacone przeze mnie składki?

Stosownie do art. 13 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ryczałt od przychodów ewidencjonowanych w pierwszej kolejności ulega obniżeniu o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne opłaconej przez podatnika, o której mowa w art. 27b ust. 1 updof, jeżeli nie została odliczona od podatku dochodowego. Przy dokonywaniu wspomnianej obniżki stosuje się odpowiednio przepisy art. 27b ust. 2-4 updof.

Odliczeniu od ryczałtu za dany rok podatkowy podlegają faktycznie zapłacone przez podatnika w danym roku składki zdrowotne, a więc również te, które dotyczą lat ubiegłych. Trzeba przy tym pamiętać, że kwota składki, o którą zmniejsza się podatek, nie może przekroczyć 7,75% podstawy jej wymiaru.

Przy czym nie można odliczać składek, których podstawą wymiaru jest dochód (przychód) zwolniony od podatku na podstawie ustawy, oraz składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód, od którego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Podatnik w zeznaniu PIT-28 za 2011 r. ma więc prawo odliczyć od podatku opłacone w tym roku składki zdrowotne, także te dotyczące 2008 r.

4) Przez cały 2011 r. miałem zawieszoną działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem ewidencjonowanym. Czy w związku z tym powinienem złożyć za ten rok PIT-28?

Podatnik, który na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej, jest zwolniony, w zakresie tej działalności, z obowiązku comiesięcznego lub cokwartalnego obliczania i wpłacania ryczałtu na rachunek urzędu skarbowego.

Ustawodawca, zwalniając ryczałtowców z miesięcznego lub kwartalnego płacenia podatku w okresie objętym zawieszeniem, nie zwolnił ich jednak z obowiązku składania zeznań rocznych. Dlatego też w sytuacji opisanej w pytaniu podatnik zobowiązany jest do złożenia zeznania PIT-28 za 2011 r. i wykazania w nim wszystkich przychodów z działalności gospodarczej opodatkowanej ryczałtem ewidencjonowanym. Co prawda podczas zawieszenia działalności ryczałtowiec nie może wykonywać działalności gospodarczej i osiągać z niej bieżących przychodów, ale może wykonywać inne czynności związane z prowadzeniem własnej firmy. W trakcie zawieszenia działalności przedsiębiorca ma bowiem prawo m.in. zbywać własne środki trwałe i wyposażenie, może też osiągać np. przychody finansowe.

5) Jestem rencistą i otrzymuję świadczenie z ZUS. Prowadzę również działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem ewidencjonowanym. W styczniu 2011 r. zapłaciłem składki na ubezpieczenie społeczne za 2010 r. na podstawie decyzji wymiarowej wydanej przez ZUS. Czy mogę odliczyć te składki w zeznaniu PIT-28 od przychodu uzyskanego w 2011 r.?

Tak, zapłacone w 2011 r. zaległe składki należne za 2010 r. podatnik może odliczyć od przychodu uzyskanego w 2011 r.

Podatnika opłacającego ryczałt od przychodów ewidencjonowanych obowiązują takie same zasady odliczania składek na ubezpieczenia społeczne, jak podatników opodatkowanych według zasad ogólnych (tj. skalą podatkową lub podatkiem liniowym). Jest to rezultat odpowiedniego stosowania przez ryczałtowców w zakresie tego odliczenia art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. a) updof. Oznacza to, że od przychodów opodatkowanych ryczałtem ewidencjonowanym odliczeniu podlegają kwoty składek na ubezpieczenia społeczne zapłacone w roku podatkowym bezpośrednio na własne ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe podatnika oraz osób z nim współpracujących. Nie jest natomiast istotne, czy składki te są należne za dany rok, czy za lata ubiegłe. Decydujące znaczenie ma bowiem moment opłacenia składek. Z tego względu wysokość składek podlegających odliczeniu od przychodu (dochodu) ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie.

6) Czy korzystając w 2011 r. z opodatkowania przychodów z działalności gospodarczej ryczałtem ewidencjonowanym, mogę 1% podatku należnego przekazać na rzecz organizacji pożytku publicznego?

Podatnik w zeznaniu PIT-28 za 2011 r. złożonym w terminie do 31 stycznia 2012 r. może wypełnić wniosek o przekazanie organizacji pożytku publicznego kwoty nieprzekraczającej 1% podatku należnego wynikającego z tego zeznania. Aby tego dokonać, powinien podać numer wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego wybranej organizacji pożytku publicznego oraz wysokość wnioskowanej kwoty. Kwota ta nie może przekroczyć 1% podatku należnego, po zaokrągleniu do pełnych dziesiątek groszy w dół. Dodatkowo można podać informacje uzupełniające, tj. cel szczegółowy, na który ma być przekazany 1% podatku należnego oraz wyrazić zgodę, aby naczelnik urzędu skarbowego przekazał wspieranej organizacji dane osobowe i adresowe podatnika oraz o wysokości przekazanej kwoty.

Wsparcie wybranej organizacji pożytku publicznego możliwe jest też w korekcie zeznania PIT-28, pod warunkiem że została dokonana w ciągu miesiąca od upływu terminu dla złożenia tego zeznania.

Warunkiem przekazania wymienionej kwoty jest zapłata w pełnej wysokości podatku należnego stanowiącego podstawę obliczenia tej kwoty, nie później niż w terminie dwóch miesięcy od upływu terminu dla złożenia zeznania podatkowego. Co ciekawe, za zapłacony podatek uważa się również zaległość podatkową, której wysokość nie przekracza trzykrotności wartości opłaty dodatkowej pobieranej przez Pocztę Polską Spółkę Akcyjną za polecenie przesyłki listowej.

Naczelnik urzędu skarbowego wnioskowaną przez podatnika kwotę (po pomniejszeniu o koszty przelewu bankowego) ma obowiązek przekazać na rachunek bankowy wskazanej organizacji pożytku publicznego w terminie od maja do lipca roku następującego po roku podatkowym, za który składane jest zeznanie.