otwórz artykuł w nowym oknie
drukuj artykuł
następny artykuł
poprzedni artykuł
powrót do spisu treści czasopisma

BOK tel. 95 720 85 40, Formularz kontaktowy
użytkownik
hasło
Zapamiętaj mnie
Do 31 grudnia 2014 r. należy powiadomić US o rezygnacji z bilansowej metody ustalania różnic kursowych.
Zamknij
Wyszukiwarka - czasopismaksiegowych.pl
Zobacz nową wersję Serwisu »
 
ZMR
 
Przygotowanie do sporządzenia sprawozdania finansowego za 2011 r.
Dodatek nr 13 do Zeszytów Metodycznych Rachunkowości

 
IV.WYCENA BILANSOWA AKTYWÓW I PASYWÓW - WYBRANE ZAGADNIENIA
A A A  
otwórz artykuł w nowym oknie drukuj artykuł poprzedni artykuł   powrót do spisu treści czasopisma  następny artykuł

Ustalanie zapasu towarów na dzień bilansowy

Prowadzimy ewidencję towarów w stałych cenach ewidencyjnych. Z tego tytułu powstają odchylenia od cen ewidencyjnych. Jak w takiej sytuacji wykazać zapasy towarów w bilansie?

W ewidencji księgowej towary ujmuje się na koncie 33 "Towary" według cen nabycia, zakupu, kosztów wytworzenia lub stałych cen ewidencyjnych.

W bilansie towary wykazuje się w aktywach w pozycji B.I.4, według cen zakupu lub nabycia nie wyższych od ich cen sprzedaży netto na dzień bilansowy. Oznacza to, iż wartość towarów ujętych przez pytającą jednostkę na koncie 33 według cen ewidencyjnych wykazuje się w bilansie po skorygowaniu o saldo:

- konta 34-2 "Odchylenia od cen ewidencyjnych towarów",
- konta 34-7 "Odchylenia z tytułu aktualizacji wartości zapasów towarów",
- konta 30-1 "Rozliczenie zakupu towarów" - saldo Wn, które oznacza towary w drodze.

Stosowanie stałych cen ewidencyjnych powoduje w jednostce obowiązek ustalania odchyleń (debetowych lub kredytowych) w odniesieniu do rzeczywistych cen zakupu (nabycia) na każdym etapie działalności, tj. w momencie zakupu towaru, rozchodu towaru oraz wyceny zapasu w magazynie. Rozliczanie odchyleń w stosunku do rozchodu zapasów jest szczególnie istotne ze względu na prawidłową wycenę kosztów dotyczących rozchodu towarów oraz rzetelną wycenę zapasu końcowego.

W praktyce przyjęcie metody bieżącej wyceny towarów w stałych cenach ewidencyjnych jest związane z liczeniem odpowiednich wskaźników narzutu odchyleń i kwot, które ostatecznie skorygują koszt sprzedanych towarów. Pominięcie wspomnianych czynności podczas bieżącej wyceny rozchodu towarów może przyczynić się do błędów księgowych i ustalenia nieprawidłowego salda zapasu końcowego towarów.

Na ogół w ewidencji towarów pojawiają się odchylenia kredytowe, gdyż ceny przyjęte do ewidencji zapasu towarów są z reguły wyższe od rzeczywistych cen zakupu (nabycia).

Przykład

Rozliczenie odchyleń od cen ewidencyjnych

I. Założenia:

1. Jednostka prowadzi ewidencję towarów w stałych cenach ewidencyjnych na poziomie cen sprzedaży netto. Ustalono, że cena sprzedaży netto wynosi: 13 zł/szt.

2. Stan początkowy zapasów towarów na początek okresu sprawozdawczego wynosił: 50 szt. towarów o wartości: 50 szt. × 13 zł/szt. = 650 zł.

3. Odchylenia kredytowe od cen ewidencyjnych towarów na początek okresu wynosiły: 150 zł.

4. Jednostka nabyła i przyjęła do magazynu 1.000 szt. towarów w cenach zakupu: 10 zł/szt.

5. Odchylenia od cen ewidencyjnych przypadające na zakupione towary: 3.000 zł.

6. Sprzedano 800 szt. towaru kontrahentowi "A" (dokument Wz).

7. Odchylenia od cen ewidencyjnych przypadające na sprzedane towary: 2.400 zł.

II. Dekretacja:
 

Opis operacji
Kwota
Konto
Wn
Ma
1. Faktura VAT - zakup towarów (dla uproszczenia pominięto VAT)
10.000 zł
30-1
21
2. Pz - przyjęcie towarów do magazynu w cenach ewidencyjnych: 1.000 szt. × 13 zł/szt. =
13.000 zł
33
30-1
3. PK - rozliczenie odchyleń od cen ewidencyjnych towarów przyjętych do magazynu
3.000 zł
30-1
34-2
4. Wz - rozchód towarów z magazynu (dla uproszczenia pominięto ewidencję faktury sprzedaży): 800 szt. × 13 zł/szt. =
10.400 zł
73-1
33
5. PK - rozliczenie odchyleń przypadających na sprzedane towary
2.400 zł
34-2
73-1

III. Księgowania:

Kliknij, aby powiększyć obraz

Jak ustalić wartość bilansową towarów, które utraciły swoją wartość handlową? Czy odpisy aktualizujące wartość zapasów towarów zmniejszają ich wartość bilansową?

Towary na dzień bilansowy wycenia się według cen nabycia, zakupu lub kosztów wytworzenia (jeżeli towary pochodzą z własnej produkcji) nie wyższych od cen ich sprzedaży netto na ten dzień (art. 28 ust. 1 pkt 6 oraz art. 34 ust. 2 ustawy o rachunkowości).

Zasady wyceny bilansowej zapasów określone w ustawie o rachunkowości nakazują na koniec roku porównać wartość księgową zapasów otrzymaną z ksiąg rachunkowych z wartością netto możliwą do uzyskania, tj. ceną sprzedaży netto. Jeśli cena sprzedaży netto nie jest możliwa do określenia, to należy ustalić wartość godziwą zapasu towaru.

Wycena bilansowa składników aktywów obrotowych następuje z zachowaniem zasady ostrożności, określonej w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o rachunkowości. W myśl tej zasady, jednostka ma obowiązek uwzględnić w wyniku finansowym zmniejszenie wartości użytkowej lub handlowej składników aktywów. Oznacza to, że przy wycenie aktywów obrotowych należy dokonać odpowiednich odpisów aktualizujących wartość zapasów towarów, które doprowadzą wartość tego zapasu do aktualnej ceny sprzedaży netto. Zmniejszenie wartości użytkowej bądź handlowej towarów może nastąpić na przykład w wyniku uszkodzenia towaru, zepsucia, upływu terminu przydatności do spożycia, zmiany upodobań klientów, upływu sezonu, obniżenia cen rynkowych i innych.

Odpis aktualizujący ewidencjonowany jest na koncie 34-7 "Odchylenia z tytułu aktualizacji wartości zapasów towarów" i ujmowany jest zapisem:
 

      - Wn konto 76-1 "Pozostałe koszty operacyjne",
      - Ma konto 34-7 "Odchylenia z tytułu aktualizacji wartości zapasów towarów".

Generalnie kwota odpisu pozostaje na koncie odpisów do momentu rozchodu zapasu objętego aktualizacją wartości.

W przypadku ustania przyczyny, dla której dokonano odpisu aktualizującego wartość towarów, wycofanie uprzednio dokonanego odpisu zarachowuje się na dobro pozostałych przychodów operacyjnych, zapisem:
 

      - Wn konto 34-7 "Odchylenia z tytułu aktualizacji wartości zapasów towarów",
      - Ma konto 76-0 "Pozostałe przychody operacyjne".

W bilansie saldo konta 34-7 koryguje wartość zapasu towarów wykazywaną w aktywach bilansu w pozycji B.I.4. "Towary".

W sytuacji gdy obniża się ceny towarów ewidencjonowanych w stałych cenach ewidencyjnych ustalonych np. na poziomie cen sprzedaży netto, w pierwszej kolejności należy skorygować wartość ewidencyjną towarów objętych obniżką cen o kwotę odchyleń od cen ewidencyjnych z tytułu marży. Jeżeli nowa cena sprzedaży netto jest wyższa od ceny zakupu, nie stanowi to jeszcze utraty wartości towarów, o której mowa w art. 28 ust. 7 ustawy o rachunkowości. Dopiero obniżenie wartości towarów poniżej ich wartości w cenach zakupu stanowi obniżkę uzasadniającą dokonanie odpisu aktualizującego wartość towarów.

Przykład

Utworzenie odpisu aktualizującego wartość towarów

I. Założenia:

Cena ewidencyjna towarów wynosi: 13 zł/szt., a aktualna na dzień bilansowy cena sprzedaży netto możliwa do uzyskania wynosi: 9 zł/szt. Z kolei jego cena zakupu wynosi: 10 zł/szt. Na dzień bilansowy pozostało do sprzedaży 250 szt. towaru.

II. Dekretacja:
 

Opis operacji
Kwota
Konto
Wn
Ma
1. Skutki obniżki cen towarów:      
   a) łączna kwota obniżki cen sprzedaży netto, przyjętych 
      za ceny ewidencyjne zapasów towarów objętych 
      obniżką cen: 250 szt. × (13 zł/szt. - 9 zł/szt.) =
1.000 zł
 
34-7
   b) korekta odchyleń od cen ewidencyjnych towarów 
      z tytułu marży zawartej w cenach ewidencyjnych
750 zł
34-2
 
   c) odpis aktualizujący wartość towarów z tytułu utraty 
      wartości - obniżka cen towarów w części 
      zmniejszającej ich wartość w cenach zakupu
250 zł
76-1
 

III. Księgowania:

Kliknij, aby powiększyć obraz

Według jakiej wartości wykazać w bilansie towary poza jednostką, w drodze i zapasy obce?

W pozycji B.I.4 aktywów bilansu wykazuje się również towary znajdujące się poza jednostką, składowane w obcych magazynach przejściowo, na przykład w wyniku zgłoszonej przez kontrahenta reklamacji lub wysłane na eksport do momentu przekroczenia granicy potwierdzonego przez urząd celny albo przekazania przez jednostkę towarów do przerobu obcego.

Nie wykazuje się w bilansie towarów przyjętych na czasowe przechowywanie w magazynach jednostki, które traktowane są jako zapasy obce objęte ewidencją pozabilansową i nie są własnością jednostki.

Zafakturowane, ale niedostarczone jeszcze do jednostki towary wynikające z otrzymanych faktur od dostawców, wycenia się według rzeczywistych cen zakupu i saldo Wn konta 30-1 "Rozliczenie zakupu towarów" wykazuje się w bilansie w pozycji B.I.4. "Towary".

Przykład

Ustalenie wartości bilansowej zapasów towarów

I. Założenia:

W jednostce "X" zestawienie obrotów i sald kont 33, 34-2, 30-1 oraz 34-7 na dzień bilansowy przedstawiało się następująco:
 

Lp.
Wyszczególnienie
Konto
Stan na początek roku obrotowego
Obroty za okres obrachunkowy
Saldo na koniec roku obrotowego
Wn
Ma
Wn
Ma
Wn
Ma
1.
Towary
33
650 zł
 
13.000 zł
10.400 zł
3.250 zł
 
2.
Odchylenia od cen ewidencyjnych towarów
34-2
 
150 zł
3.150 zł
3.000 zł
0 zł
0 zł
3.
Rozliczenie zakupu towarów
30-1
   
15.000 zł
13.000 zł
2.000 zł
 
4.
Odchylenia z tytułu aktualizacji wartości zapasów towarów
34-7
     
1.000 zł
 
1.000 zł
Razem
650 zł
150 zł
31.150 zł
27.400 zł
5.250 zł
1.000 zł

II. Wartość bilansowa zapasów towarów:
 

Lp.
Konto
Kwota
Saldo
1.
Towary
3.250 zł
Wn
2.
Towary w drodze
2.000 zł
Wn
3.
Odpis aktualizujący wartość zapasów towarów
- 1.000 zł
Ma
Razem towary w bilansie - pozycja B.I.4
4.250 zł
Wn
 
IV.WYCENA BILANSOWA AKTYWÓW I PASYWÓW - WYBRANE ZAGADNIENIA
A A A  
otwórz artykuł w nowym oknie drukuj artykuł poprzedni artykuł   powrót do spisu treści czasopisma  następny artykuł

Fachowe czasopisma dla księgowych - PoznajProdukty.gofin.pl
WWW.NEWSLETTER.GOFIN.PL
 
 
ZMR

Egzemplarz bezpłatny

 
 
 
 
Sklep internetowy - sklep.gofin.plSklep internetowy - sklep.gofin.pl

Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60