W statystyce, ewidencji i dokumentacji oraz rachunkowości od dnia 1 stycznia 2009 r. obowiązuje znowelizowana Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług wprowadzona rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29 października 2008 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (Dz. U. nr 207, poz. 1293 ze zm.).
Natomiast dla celów podatku VAT nadal stosowana jest PKWiU z 1997 r. Ministerstwo Finansów planowało wprowadzenie nowej PKWiU do ustawy o VAT od 1 stycznia 2010 r., a propozycje tych zmian przedstawione były w projekcie ustawy z dnia 30 listopada 2009 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o transporcie drogowym. Niestety, nowelizacja ta „utknęła” w procesie legislacyjnym i po 1 stycznia 2010 r. nadal stosuje się PKWiU z 1997 r.
Podstawą prawną do stosowania „starej” PKWiU jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie PKWiU (Dz. U. nr 222, poz. 1753). W myśl § 1 tego przepisu dla celów podatkowych, w tym dla celów opodatkowania podatkiem VAT, do dnia 31 grudnia 2010 r. stosuje się PKWiU wprowadzoną rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 marca 1997 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) (Dz. U. nr 42, poz. 264 ze zm.).
W załączniku do nowego rozporządzenia, który jest wykazem czynności zwolnionych z obowiązku ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących zastosowano symbole Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług z 2008 r. Spowodowało to nie tylko zmianę numerów symboli statystycznych, ale również zmianę nazewnictwa niektórych usług.
1.1. Kto straci prawo do zwolnień przedmiotowych z obowiązku ewidencjonowania?
W nowym rozporządzeniu, ze zwolnień przedmiotowych określonych w załączniku usunięte zostały następujące czynności:
usługi magazynowania i przechowywania towarów pozostałe - zwolnienie dotyczy wyłącznie usług przechowywania i dozoru mienia, których świadczenie przez podatnika w całym zakresie dokumentowane jest fakturą (PKWiU z 1997 r. - ex 63.12.14),
usługi przechowalni bagażu na dworcach kolejowych - zwolnienie dotyczy wyłącznie usług świadczonych przy użyciu urządzeń służących do automatycznej obsługi, które również w systemie bezobsługowym przyjmują należność (PKWiU z 1997 r. - ex 63.21.10-00.10); uwaga - usługi te będą mogły korzystać ze zwolnienia ewentualnie na mocy poz. 40 załącznika do rozporządzenia, który dotyczy stosowania zwolnień od ewidencji kasowej usług świadczonych przy zastosowaniu automatów,
usługi przechowalni bagażu na dworcach autobusowych - zwolnienie dotyczy wyłącznie usług świadczonych przy użyciu urządzeń służących do automatycznej obsługi, które w systemie bezobsługowym przyjmują należność (PKWiU z 1997 r. - ex 63.21.21-00.10); uwaga - usługi te będą mogły korzystać ze zwolnienia ewentualnie na mocy poz. 40 załącznika do rozporządzenia, który dotyczy stosowania zwolnień od ewidencji kasowej usług świadczonych przy zastosowaniu automatów,
usługi prawnicze, rachunkowo-księgowe, badania rynków i opinii publicznej, doradztwa w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania (PKWiU z 1997 r. - 74.1), za wyjątkiem usług notariuszy prowadzących repertorium A i P, którzy korzystać będą ze zwolnienia na podstawie poz. 26 załącznika,
usługi rzeczoznawstwa architektonicznego i inżynierskiego - zwolnienie dotyczy wyłącznie tych usług, których świadczenie przez podatnika w całym zakresie dokumentowane jest fakturą (PKWiU z 1997 r. - ex 74.2),
usługi rekrutacji pracowników i pozyskiwania personelu - zwolnienie dotyczy wyłącznie tych usług, których świadczenie przez podatnika w całym zakresie dokumentowane jest fakturą (PKWiU z 1997 r. - ex 74.5),
usługi detektywistyczne i ochroniarskie - zwolnienie dotyczy wyłącznie tych usług, których świadczenie przez podatnika w całym zakresie dokumentowane jest fakturą (PKWiU z 1997 r. - ex 74.6),
usługi sekretarskie i tłumaczenia, z wyłączeniem usług drukarskich i powielaczowych (PKWiU z 1997 r. - ex 74.83),
usługi komercyjne pozostałe, gdzie indziej niesklasyfikowane - m.in. usługi w zakresie oceny zdolności kredytowej, usługi świadczone przez agencje inkasa - zwolnienie dotyczy wyłącznie tych usług, których świadczenie przez podatnika w całym zakresie dokumentowane jest fakturą (PKWiU z 1997 r. - ex 74.84),
usługi w zakresie ochrony zdrowia i opieki społecznej (PKWiU z 1997 r. - 85),
usługi związane z rekreacją, kulturą i sportem, które dotychczas nie były jeszcze objęte obowiązkiem stosowania kas (PKWiU z 1997 r. - ex 92),
usługi pogrzebowe i pokrewne (PKWiU z 1997 r. - 93.03),
usługi pozostałe, gdzie indziej niesklasyfikowane (PKWiU z 1997 r. - ex 93.05) - zwolnienie dotyczy wyłącznie usług schronisk dla zwierząt,
usługi świadczone w gospodarstwach domowych (PKWiU z 1997 r. - 95); uwaga - wyłączenie to ma charakter formalny, gdyż przy zastosowanej w PKWiU metodyce klasyfikowania, usługi te w systemie VAT nie są objęte opodatkowaniem.
Wyłączenie ww. usług ze zwolnień przedmiotowych, nie oznacza automatycznego obowiązku zainstalowania kas rejestrujących przez podatników świadczących te usługi. Należy bowiem zwrócić uwagę na możliwość zastosowania zwolnień podmiotowych, o których piszemy w pkt 2 niniejszego opracowania.
1.2. Utrata zwolnienia przez podatników rozliczających się w formie karty podatkowej.
W nowym rozporządzeniu ze zwolnienia wyłączono podatników rozliczających się w formie tzw. karty podatkowej. Przykładowo dotyczy to grup zawodowych świadczących: usługi ślusarskie, usługi w zakresie wyrobu i naprawy naczyń blaszanych, usługi pobielania kotłów i naczyń, usługi w zakresie kotlarstwa, usługi w zakresie mechaniki maszyn i urządzeń rolniczych, witrażownictwo, kołodziejstwo, bednarstwo, koszykarstwo, wytwarzanie mioteł, wyrobów z gałęzi i słomy, gręplarstwo, kilimiarstwo, usługi hafciarskie, dziewiarstwo na drutach i szydełkach, repasacja pończoch, usługi w zakresie bieliźniarstwa, usługi w zakresie gorseciarstwa, modniarstwo, usługi krawieckie.
Podatnicy wykonujący ww. czynności będą mogli korzystać ze zwolnienia podmiotowego ze względu na wysokość obrotów (poniżej 40.000 zł).
Ze zwolnienia bez względu na osiągnięty obrót, nadal korzystać będą usługi w zakresie transportu osób na rzece Dunajec przez flisaków pienińskich, które wymienione zostały w pozycji 47 załącznika do rozporządzenia.
