Faktura VAT RR umożliwia rolnikowi ryczałtowemu odzyskanie kwot VAT naliczonego, zapłaconego przy nabyciu towarów i usług dla potrzeb produkcji rolnej.

U nabywcy produktów rolnych - na podstawie art. 116 ust. 6 ustawy o VAT - zryczałtowany zwrot podatku zwiększa kwotę podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym dokonano zapłaty, pod warunkiem że:

1) nabycie produktów rolnych jest związane z dostawą opodatkowaną;

2) zapłata należności za produkty rolne, obejmująca również kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku, nastąpiła na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego nie później niż 14. dnia, licząc od dnia zakupu, z wyjątkiem przypadku, gdy rolnik zawarł umowę z podmiotem nabywającym produkty rolne określającą dłuższy termin płatności;

3) w dokumencie stwierdzającym dokonanie zapłaty należności za produkty rolne zostaną podane numer i data wystawienia faktury potwierdzającej nabycie tych produktów albo na fakturze potwierdzającej zakup produktów rolnych podano dane identyfikacyjne dokumentu stwierdzającego dokonanie zapłaty.

Informacje jakie powinna zawierać faktura VAT RR określa art. 116 ust. 2 i 3 ustawy o VAT. Są to dość szczegółowe dane, między innymi NIP lub PESEL dostawcy, numer jego dowodu osobistego (lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość), data wydania tego dokumentu itp. Faktura VAT RR powinna również zawierać oświadczenie dostawcy produktów rolnych w brzmieniu:

"Oświadczam, że jestem rolnikiem ryczałtowym zwolnionym od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług".

Przykładowy wzór faktury VAT RR znajduje się na stronie internetowej naszego Wydawnictwa: www.druki.gofin.pl.

Fakturę VAT RR, wystawioną przez jednostkę będącą nabywcą produktów rolnych, można ująć w księgach rachunkowych następującymi zapisami:
 

1) kwota brutto faktury (zobowiązanie wobec rolnika ryczałtowego):

- Wn konto 30 "Rozliczenie zakupu",       - Ma konto 21 "Rozrachunki z dostawcami"          (w analityce: Konto imienne rolnika ryczałtowego),

2) zryczałtowany VAT zwiększający u nabywcy podatek naliczony:

- Wn konto 22-1 "VAT naliczony i jego rozliczenie",       - Ma konto 30 "Rozliczenie zakupu",

3) wartość produktów według cen zakupu - wartość netto faktury:

- Wn różne konta,       - Ma konto 30 "Rozliczenie zakupu".

Jeśli jednak pytająca jednostka (nabywca produktów rolnych) nie spełni warunków uprawniających ją do odliczenia VAT naliczonego wykazanego na fakturze VAT RR, określonych w art. 116 ust. 6 ustawy o VAT, to podatek ten - stosownie do art. 28 ust. 2 ustawy o rachunkowości - powinien zwiększyć cenę zakupu produktów rolnych. W związku z tym na odpowiednie konto, na którym jednostka ujmuje wartość zakupionych towarów, np. konto 33-3 "Towary skupu", należy odnieść wartość towarów w kwocie brutto, uwzględniając nieodliczony VAT (Wn konto 33-3, Ma konto 30). Fakturę VAT RR ujmuje się wtedy w ewidencji księgowej, zapisem:
 

- Wn konto 30 "Rozliczenie zakupu",       - Ma konto 21 "Rozrachunki z dostawcami"          (w analityce: Konto imienne rolnika ryczałtowego).

Ustawa z dnia 22 maja 2009 r. o funduszach promocji produktów rolno-spożywczych (Dz. U. nr 97, poz. 799) nakłada na przedsiębiorców działających w branży rolno-spożywczej obowiązek odprowadzania wpłat na te fundusze.

Fundusze zostały utworzone w celu wspierania marketingu rolnego, wzrostu spożycia i promocji produktów rolno-spożywczych (por. art. 2 ust. 1 ww. ustawy).

Wpłata na fundusze promocji produktów rolno-spożywczych (oprócz Funduszu Promocji Mleka) wynosi 0,1% wartości netto od towarów będących przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, w tym między innymi owoców i warzyw. Do naliczania, pobierania i przekazywania wpłat na Fundusz Promocji Owoców i Warzyw - zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 6 ww. ustawy - są obowiązani przedsiębiorcy będący podatnikami VAT, którzy:

a) skupują owoce lub warzywa od rolników ryczałtowych w celu ich przetworzenia lub odprzedaży,

b) wytwarzają owoce i warzywa.

Z powyższego wynika, iż obowiązek pobierania wpłat na Fundusz Promocji Owoców i Warzyw przez przedsiębiorcę będącego podatnikiem VAT, który skupuje owoce lub warzywa, istnieje wówczas gdy sprzedawcą jest rolnik ryczałtowy. Jeżeli natomiast zbywcą jest wytwórca owoców i warzyw, który jest jednocześnie podatnikiem VAT, to wpłaty na ten fundusz dokonuje zbywca z własnych środków.

Naliczenie i pobranie wpłat na fundusze promocji powinno być potwierdzone w formie pisemnego oświadczenia. W przypadku faktur VAT RR, które dokumentują zakup produktów rolnych od rolników ryczałtowych, oświadczenie to powinno się znaleźć na wystawionej przez kupującego fakturze.

Sposób ewidencji księgowej wpłat na fundusze promocji będzie zależał od tego, kogo faktycznie obciążają te opłaty.

W sytuacji opisanej w pytaniu podmiotem zobowiązanym do naliczenia i pobrania opłaty na fundusz promocji jest jednostka będąca nabywcą towarów (produktów rolnych). Nabywca produktów rolnych tylko potrąca opłatę z należności za zakupione towary, a w rzeczywistości ciężar tej opłaty ponosi rolnik ryczałtowy.

Ewidencja księgowa wpłat na fundusz promocji u nabywcy towarów przedstawia się w tym przypadku następująco:
 

1) należna wpłata na fundusz promocji produktów rolno-spożywczych:

- Wn konto 21 "Rozrachunki z dostawcami",       - Ma konto 24 "Pozostałe rozrachunki"          (w analityce: Agencja Rynku Rolnego - rozrachunki z tytułu wpłat na fundusze promocji),

2) zapłata kwoty należnej na dany fundusz promocji:

- Wn konto 24 "Pozostałe rozrachunki" (w analityce: Agencja Rynku Rolnego           - rozrachunki z tytułu wpłat na fundusze promocji),       - Ma konto 13-0 "Rachunek bieżący".

Uwaga: Wpłaty na fundusze promocji naliczane i pobierane od dostawców towarów powinny być zaokrąglane do pełnych złotych, zgodnie z przepisem art. 63 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, tzn. końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, a końcówki kwot wynoszące 50 i więcej groszy podwyższa się do pełnych złotych. Prawidłowo przeprowadzone zaokrąglenie wpłat na fundusze promocji na etapie naliczenia wpłaty pozwoli na uzyskanie kwoty zobowiązania wyrażonej w pełnych złotych, która powinna być zawarta na deklaracji wpłat na fundusze promocji produktów rolno-spożywczych.

I. Założenia:

1. Zakład przetwórstwa owocowo-warzywnego zakupił od rolnika ryczałtowego warzywa i owoce. Jednostka jest czynnym podatnikiem VAT.

2. W związku z zakupem produktów rolnych wystawiono fakturę VAT RR, która zawiera następujące dane:

a) wartość brutto należności: 4.240 zł,

b) VAT naliczony 6% (art. 115 ust. 2 ustawy o VAT): 240 zł,

c) kwota netto zakupu: 4.000 zł.

3. Dodatkowo jednostka (nabywca towaru) naliczyła wpłatę na Fundusz Promocji Warzyw i Owoców w kwocie: (4.000 zł × 0,1%) = 4 zł.

4. Zakład przetwórstwa owocowo-warzywnego umieścił na fakturze oświadczenie o pobraniu i naliczeniu wpłaty na fundusz promocji.

II. Dekretacja:
 

III. Księgowania: