Firma produkująca krzesła zamierza dokonać darowizny partii krzeseł na rzecz powodzian. Prosimy o podanie przebiegu związanych z tym księgowań w przypadku odpisywania wartości wyrobów gotowych w koszty w momencie ich wytworzenia.

W myśl postanowień przepisów art. 3 ust. 1 pkt 32 lit. h) ustawy o rachunkowości, koszty związane z przekazaniem nieodpłatnie, w tym w drodze darowizny aktywów - jako koszty związane pośrednio z działalnością operacyjną jednostki - zalicza się do pozostałych kosztów operacyjnych. Oznacza to, iż koszt wytworzenia przekazanych w formie darowizny wyrobów gotowych na rzecz powodzian należy zaksięgować w ciężar konta 76-1 "Pozostałe koszty operacyjne".
 

W sytuacji opisanej w pytaniu jednostka przyjęła rozwiązanie przewidziane w art. 17 ust. 2 pkt 4 ustawy o rachunkowości i wartość wyrobów gotowych odpisuje w koszty w momencie ich wytworzenia (wyroby gotowe nie są objęte ewidencją magazynową), a ewidencję kosztów prowadzi wyłącznie na kontach zespołu 4. W związku z tym przekazanie wyrobów gotowych (tutaj: krzeseł) w formie darowizny ujęte zostanie drugostronnie na koncie obrotów wewnętrznych, zapisem:         - Wn konto 76-1 "Pozostałe koszty operacyjne",       - Ma konto 79-0 "Obroty wewnętrzne".

Należy przy tym pamiętać, że ewidencja darowizny w księgach rachunkowych darczyńcy powinna odbywać się z uwzględnieniem przepisów ustawy o VAT. W myśl art. 7 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, przekazanie towarów bez wynagrodzenia, a w szczególności w formie darowizny, stanowi dostawę towarów, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jeżeli przy ich nabyciu przysługiwało jednostce prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, w całości lub w części.

Podstawą opodatkowania w przypadku darowizny - stosownie do art. 29 ust. 10 ustawy o VAT - jest cena nabycia towarów (bez podatku), a gdy nie ma ceny nabycia, koszt wytworzenia, określone w momencie dostawy tych towarów.

W przypadku darowizny opodatkowanej VAT, w celu jej udokumentowania wystawia się fakturę wewnętrzną (na podstawie art. 106 ust. 7 ustawy o VAT), z której księgowaniu podlega wyłącznie VAT należny. W sytuacji opisanej w pytaniu VAT należny powinien zostać zaliczony do pozostałych kosztów operacyjnych, zapisem:
 

- Wn konto 76-1 "Pozostałe koszty operacyjne",       - Ma konto 22-2 "Rozrachunki z urzędem skarbowym z tytułu VAT należnego".

Zwracamy uwagę, iż ustawodawca nie przewidział zwolnienia z podatku od towarów i usług w stosunku do darowizny wyrobów gotowych, o których mowa w pytaniu (krzeseł) na rzecz powodzian. Z czasowego zwolnienia z VAT (do dnia 30 września 2010 r.) korzysta jedynie dostawa (w tym nieodpłatne przekazanie) materiałów budowlanych na rzecz powodzian. Zwolnienie to wprowadzone zostało rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 8 czerwca 2010 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 100, poz. 638).

Ewidencja księgowa przekazania w formie darowizny wyrobów gotowych, o których mowa w pytaniu, może przebiegać w sposób zaprezentowany na przykładzie liczbowym.

I. Założenia:

1. Jednostka produkująca krzesła (będąca podatnikiem podatku VAT) przekazała w formie darowizny na rzecz powodzian 50 szt. tych wyrobów.

2. Koszt wytworzenia 50 szt. przekazanych wyrobów wynosił: 3.000 zł. Koszt wytworzenia tych wyrobów, określony w momencie ich dostawy (przekazania w formie darowizny), wynosił również: 3.000 zł.

3. Jednostka wartość wyrobów gotowych odpisuje w koszty w momencie ich wytworzenia (wyroby gotowe nie są objęte ewidencją magazynową). Ewidencję kosztów jednostka prowadzi wyłącznie na kontach zespołu 4.

II. Dekretacja:
 

III. Księgowania: