Weksel jest papierem wartościowym. Stanowi pisemne zobowiązanie wystawcy weksla do zapłacenia określonej sumy wyrażonej w pieniądzu wskazanej osobie lub okazicielowi w oznaczonym miejscu i czasie.
Jest to dokument sporządzany w formie ściśle określonej przez art. 101 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe (Dz. U. nr 37, poz. 282 ze zm.) i powinien zawierać:
nazwę "weksel" w samym tekście dokumentu, w języku, w jakim go wystawiono,
bezwarunkowe przyrzeczenie zapłacenia oznaczonej sumy pieniężnej,
oznaczenie terminu płatności,
oznaczenie miejsca płatności,
nazwisko osoby, na rzecz której lub na zlecenie której zapłata ma być dokonana,
oznaczenie daty i miejsca wystawienia weksla,
podpis wystawcy weksla.
Za weksel może być uznany dokument sporządzony w dowolnej postaci, tzn. zarówno na urzędowym blankiecie wekslowym, jak i na zwykłej kartce papieru, jeżeli tylko będzie zawierał elementy określone w przepisach prawa wekslowego.
Podstawowe pojęcia związane z obrotem wekslowym zostały umieszczone w poniższej tabeli.
Pojęcie |
Opis (definicja) |
Remitent |
Osoba, na której rzecz ma być dokonana zapłata z weksla, pierwszy wierzyciel wekslowy |
Trasant |
Wystawca weksla |
Trasat |
Osoba, której wystawca weksla zleca zapłatę sumy wekslowej |
Indos |
Po wypełnieniu weksla, prawa z niego można przenieść przez indos na inną osobę, tj. "puścić weksel w obieg". Przeniesienie prawa z weksla przez indos na inna osobę odbywa się na podstawie pisemnego oświadczenia zbywcy złożonym na wekslu lub jego przedłużku. Osoba, która zbywa weksel jest nazywana "indosantem", a osoba, która nabywa weksel "indosatariuszem" |
Awal |
Poręczenie wekslowe co do całości sumy wekslowej lub jej części. Poręczenie wekslowe może dać osoba trzecia lub osoba podpisana na wekslu. Poręczenie wekslowe oznacza się wyrazem "poręczam" lub innym zwrotem równoznacznym. Podpisuje je poręczyciel. Poręczyciel wekslowy odpowiada tak samo, jak ten, za kogo poręczył. Poręczyciel wekslowy to awalista |
Dyskonto |
Oprocentowanie weksla |
Głównym celem wystawienia weksla jest likwidacja lub też odroczenie terminu zapłaty zobowiązania. Złożenie podpisu na wekslu stanowi podstawę i przyczynę zobowiązania wekslowego osoby podpisującej weksel. Wszystkie osoby podpisane na wekslu solidarnie odpowiadają za wykup weksla w wyznaczonym terminie. Dodatkowo tak zwany "rygor wekslowy" daje prawo do szybszego egzekwowania roszczeń, w porównaniu z innymi rodzajami zobowiązań, w sytuacji odmowy zapłaty weksla.
Weksel - w zależności od sytuacji, w której jest użyty - może spełniać w obrocie gospodarczym następujące funkcje:
a) kredytową - wierzyciel zgadza się na odroczenie terminu zapłaty przyjmując od kupującego weksel,
b) płatniczą - kupujący wystawiając weksel płaci nim jak pieniądzem. Samo wręczenie weksla nie przyczynia się do umorzenia długu, ale daje możliwość zamiany weksla na środki pieniężne,
c) gwarancyjną - może stanowić zabezpieczenie zobowiązań pieniężnych istniejących w chwili wystawienia weksla oraz przyszłych zobowiązań,
d) obiegową - dotychczasowy posiadacz może przenieść uprawnienia z weksla na inną osobę,
e) refinansową - posiadacz weksla może przedstawić go do dyskonta w banku i uzyskać przed terminem płatności weksla sumę wekslową, pomniejszoną o prowizję banku.
