Jesteśmy towarzystwem budownictwa społecznego, działającym jako spółka z o.o. w upadłości. W skład masy wchodzą m.in. budynki w budowie, które syndyk sprzedał. Jak zaksięgować taką sprzedaż i wyksięgować środki trwałe w budowie?

Zgodnie z przepisami art. 61 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r. nr 175, poz. 1361 ze zm.), z dniem ogłoszenia upadłości majątek upadłego staje się masą upadłości, która służy zaspokojeniu wierzycieli upadłego.

Przeprowadzając likwidację syndyk zmierza więc do tego, aby spieniężyć cały majątek i zaspokoić wierzycieli. W tym celu w toku postępowania upadłościowego następuje sprzedaż składników mienia upadłego. Ujęcie księgowe tych operacji przebiega według ogólnych zasad.

Należy przy tym podkreślić, iż towarzystwo budownictwa społecznego (TBS) działające w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością prowadzi księgi rachunkowe zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości. Przepisy systemowe dotyczące niektórych form popierania budownictwa mieszkaniowego regulujące działalność TBS nie zawierają w tej kwestii szczególnych postanowień, jak to ma miejsce w przypadku spółdzielni mieszkaniowych. Dlatego też ewidencja operacji dotyczących sprzedaży składników mienia upadłego, w tym także budynków (środków trwałych) w budowie, powinna odbyć się zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości.

Stosowanie do przepisów art. 3 ust. 1 pkt 32 lit. b) ustawy o rachunkowości, koszty i przychody związane ze zbyciem środków trwałych w budowie - jako koszty i przychody związane pośrednio z działalnością operacyjną jednostki - zalicza się do pozostałych kosztów i przychodów operacyjnych.

Przychód z tytułu sprzedaży środka trwałego w budowie (tutaj: w postaci niedokończonego budynku) powinien więc zostać ujęty na koncie przeznaczonym do ewidencji pozostałych przychodów operacyjnych (konto 76-0).
 

Dokonana przez syndyka sprzedaż budynków, stanowiących środki trwałe w budowie, księgowana będzie - na podstawie faktury VAT dokumentującej sprzedaż - zapisem:      a) łączna kwota należności od nabywcy       - Wn konto 24 "Pozostałe rozrachunki",    b) VAT należny       - Ma konto 22-2 "Rozrachunki z urzędem skarbowym z tytułu VAT należnego",    c) wartość w cenie sprzedaży netto       - Ma konto 76-0 "Pozostałe przychody operacyjne". Natomiast koszt wytworzenia środka trwałego (budynku) w budowie - w wielkości wynikającej z ksiąg rachunkowych - należy ująć na koncie pozostałych kosztów operacyjnych. Tym samym ogół kosztów poniesionych na budowę, zgromadzonych na koncie 08 "Środki trwałe w budowie" należy przeksięgować na konto 76-1, zapisem:         - Wn konto 76-1 "Pozostałe koszty operacyjne",       - Ma konto 08 "Środki trwałe w budowie".