Zakupiliśmy 7 komputerów. Wszystkie komputery wyszczególnione są na jednej fakturze. Czy każdy komputer należy wprowadzić do ewidencji środków trwałych oddzielnie?
Za środki trwałe - w myśl art. 3 ust. 1 pkt 15 ustawy o rachunkowości - uważa się rzeczowe aktywa trwałe i zrównane z nimi o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, kompletne, zdatne do użytku i przeznaczone na potrzeby jednostki.
Jednostką ewidencyjną środków trwałych (objętą ewidencją szczegółową) jest obiekt inwentarzowy oznaczony odrębnym numerem inwentarzowym umożliwiającym jego identyfikację.
W przypadku komputerów obiektem inwentarzowym jest działający samodzielnie zespół komputerowy, składający się m.in. z jednostki centralnej, monitora, klawiatury, myszki itd. Jeśli więc zakupione przez jednostkę komputery są zespołami komputerowymi, spełniającymi warunki określone w art. 3 ust. 1 pkt 15 ustawy o rachunkowości, a więc są m.in. kompletne i zdatne do użytku - co oznacza, że mają możliwość samodzielnego działania - stanowić będą odrębne obiekty inwentarzowe środków trwałych. Tym samym każdy z tych komputerów podlegać będzie odrębnemu wprowadzeniu do ewidencji szczegółowej środków trwałych. |
Czy od każdego z komputerów można dokonać amortyzacji jednorazowej przewidzianej dla małych podatników i podatników rozpoczynających działalność? Jak ująć taki jednorazowy odpis w ewidencji księgowej?
Dla celów podatkowych
W świetle przepisów o podatku dochodowym, podatnicy mogą dokonywać jednorazowo odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych zaliczonych do grupy 3-8 KŚT, z wyłączeniem samochodów osobowych. Z możliwości dokonania jednorazowego odpisu mogą skorzystać mali podatnicy oraz podatnicy rozpoczynający działalność.
Mały podatnik, to podatnik, u którego wartość przychodu ze sprzedaży (wraz z kwotą należnego VAT) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 1.200.000 euro (por. art. 4a pkt 10 updop i art. 5a pkt 20 updof). Przeliczenia kwot wyrażonych w euro dokonuje się według średniego kursu euro ogłaszanego przez NBP na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1.000 zł.
W 2010 r. małym podatnikiem jest więc ten, u którego przychody ze sprzedaży wraz z należnym VAT w 2009 r. nie przekroczyły kwoty: (1.200.000 EUR × 4,2228 zł/EUR) = 5.067.000 zł (po zaokrągleniu do 1.000 zł).
Jednak prawo do zastosowania jednorazowej amortyzacji nie przysługuje:
1) podatnikom podatku dochodowego od osób fizycznych rozpoczynającym prowadzenie działalności, którzy w roku rozpoczęcia tej działalności, a także w okresie dwóch lat, licząc od końca roku poprzedzającego rok jej rozpoczęcia, prowadzili działalność gospodarczą samodzielnie lub jako wspólnicy spółki niemającej osobowości prawnej lub działalność gospodarczą prowadził małżonek danego przedsiębiorcy, jeżeli między małżonkami istniała w tym czasie wspólność majątkowa,
2) podatnikom podatku dochodowego od osób prawnych rozpoczynającym działalność, którzy zostali utworzeni:
a) w wyniku przekształcenia, połączenia lub podziału podatników albo
b) w wyniku przekształcenia spółki lub spółek niemających osobowości prawnej, albo
c) przez osoby fizyczne, które wniosły na poczet kapitału nowo utworzonego podmiotu uprzednio prowadzone przez siebie przedsiębiorstwo albo składniki majątku tego przedsiębiorstwa o wartości przekraczającej łącznie równowartość w złotych kwoty co najmniej 10.000 euro.
Niezależnie od liczby nabywanych środków trwałych, łączna wysokość jednorazowych odpisów w roku podatkowym rozpoczynającym się w 2010 r. nie może przekroczyć równowartości kwoty 100.000 euro na podstawie art. 5 ustawy z dnia 5 marca 2009 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. nr 69, poz. 587). Przy czym wartość w euro przelicza się według średniego kursu euro ogłaszanego przez NBP na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedzającego rok podatkowy, w którym środki trwałe zostały wprowadzone do ewidencji, w zaokrągleniu do 1.000 zł.
Oznacza to, że w 2010 r. podatnicy mogą dokonać jednorazowo odpisów amortyzacyjnych do wysokości 422.000 zł.
Trzeba pamiętać, że przy określaniu tego limitu nie uwzględnia się odpisów amortyzacyjnych od składników majątku, których wartość nie przekracza 3.500 zł i że jednorazowy odpis amortyzacyjny stanowi pomoc de minimis.
Ponadto w 2010 r. prawo do jednorazowej amortyzacji do kwoty limitu 100.000 euro mają również podatnicy, którzy rozpoczęli działalność gospodarczą w 2009 r. Nie ma przy tym znaczenia czy dany podatnik jest małym podatnikiem. Z takiej możliwości nie skorzystają jednak podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych, których pierwszy rok podatkowy kończy się 31 grudnia 2010 r.
Uwaga: Jednorazowe odpisy, o których mowa w art. 16k ust. 7 updop i art. 22k ust. 7 updof, doliczane są do kosztów podatkowych statystycznie. Odpisów tych nie ujmuje się w księgach rachunkowych. Dla celów bilansowych odpisów amortyzacyjnych dokonuje się bowiem zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości i to one podlegają ewidencji księgowej.
Dla celów bilansowych
W świetle art. 32 ustawy o rachunkowości, odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych od środka trwałego dokonuje się drogą systematycznego, planowego rozłożenia jego wartości początkowej na ustalony okres amortyzacji. Okres lub stawkę i metodę amortyzacji należy ustalić na dzień przyjęcia środka trwałego do używania.
Prawo bilansowe nie określa przy tym według jakich stawek należy dokonywać odpisów amortyzacyjnych. W art. 32 ust. 2 ustawy o rachunkowości wskazano jedynie, iż przy ustalaniu okresu amortyzacji i rocznej stawki amortyzacyjnej należy uwzględnić okres ekonomicznej użyteczności danego środka trwałego. Dzieląc 100 przez ten okres (w latach) uzyskujemy roczną stawkę amortyzacyjną stosowaną dla celów bilansowych.
Prawo bilansowe zezwala co prawda na ustalanie odpisów amortyzacyjnych w sposób uproszczony przez dokonywanie zbiorczych odpisów dla grup środków zbliżonych rodzajem lub przeznaczeniem lub przez jednorazowy odpis wartości środków trwałych. Zwracamy jednak uwagę, iż uproszczony sposób dokonywania odpisów amortyzacyjnych dotyczy wyłącznie środków o niskiej jednostkowej wartości początkowej. Przy czym ustawa o rachunkowości nie wskazuje kwoty granicznej dla środków trwałych o niskiej wartości. Każda jednostka powinna określić ją we własnym zakresie i zapisać w swojej polityce rachunkowości. Najczęściej jednostki za wartość graniczną przyjmują kwotę: 3.500 zł, z uwagi na fakt, iż taka kwota wynika z przepisów podatkowych.
