Na czym polega szczególny sposób opodatkowania usług turystycznych?

Przepisy ustawy o VAT wprowadzają szczególny sposób opodatkowania usług turystyki, polegający na opodatkowaniu marży, stanowiącej wynagrodzenie podatników świadczących usługi turystyki.

W świetle art. 119 ust. 1 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania przy wykonywaniu usług turystyki jest kwota marży pomniejszona o kwotę należnego podatku z zastrzeżeniem art. 119 ust. 5 ustawy o VAT.

Przez marżę rozumie się różnicę między kwotą należności, którą ma zapłacić nabywca usługi, a ceną nabycia przez podatnika podatku od towarów i usług od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty. Przy czym przez usługi dla bezpośredniej korzyści turysty rozumie się usługi stanowiące składnik świadczonej usługi turystyki, a w szczególności transport, zakwaterowanie, wyżywienie, ubezpieczenie (art. 119 ust. 2 ustawy o VAT).

Rozliczenie metodą marży stosuje się bez względu na to kto nabywa usługę turystyki, w przypadku gdy podatnik:

• ma siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium kraju,


 

• działa na rzecz nabywcy usługi we własnym imieniu i na własny rachunek,


 

• przy świadczeniu usługi nabywa towary i usługi od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty.

Ponadto, z treści art. 119 ust. 3a i 6 ustawy o VAT wynika, iż podatnicy prowadzący działalność w zakresie turystyki opodatkowaną w systemie marży są obowiązani prowadzić ewidencję, która powinna zawierać m.in.:

• kwoty podatku naliczonego z podziałem na te, które przysługują do odliczenia oraz te, które nie przysługują do odliczenia,


 

• dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania,


 

• wysokość podatku należnego,


 

• kwoty podatku naliczonego obniżające kwotę podatku należnego,


 

• kwotę podatku podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrotowi z tego urzędu,


 

• kwoty wydatkowane na nabycie towarów i usług od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty,


 

• określenie, jaka część należności za usługę przypada na usługi nabyte od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty, a jaka na usługi własne.

Jednocześnie należy zaznaczyć, że w przypadku gdy przy świadczeniu usługi turystyki podatnik oprócz usług nabywanych od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty część świadczeń w ramach tej usługi wykonuje we własnym zakresie (zwanych dalej usługami własnymi), odrębnie ustala się podstawę opodatkowania dla usług własnych i odrębnie w odniesieniu do usług nabytych od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty. W celu określenia podstawy opodatkowania dla usług własnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 29 ustawy o VAT (por. art. 119 ust. 5 ustawy o VAT).

Kiedy powstaje obowiązek podatkowy?

Jak wynika z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2009 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 224, poz. 1799 ze zm.), w przypadku świadczenia usług turystyki opodatkowanych według szczególnej procedury (opodatkowania marży), obowiązek podatkowy powstaje z chwilą ustalenia marży, nie później niż 15. dnia od dnia wykonania usługi.

Według jakiej stawki opodatkowane są usługi turystyki?

Usługi turystyki opodatkowane są stawką podstawową, tj. 22%. Z orzecznictwa oraz wyjaśnień organów podatkowych - np. interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 24 marca 2010 r., nr ITPP2/443-6/10/AP - wynika, że stawkę tę stosuje się również do usług własnych świadczonych w ramach usługi turystyki.

Przy czym, w sytuacji gdy usługi nabyte od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty świadczone są poza terytorium Wspólnoty, usługi turystyki podlegają opodatkowaniu według stawki 0%. Jeżeli natomiast usługi nabywane od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty są świadczone zarówno na terytorium Wspólnoty, jak i poza nim, to usługi turystyki podlegają opodatkowaniu według stawki 0% tylko w części, która dotyczy usług świadczonych poza terytorium Wspólnoty (art. 119 ust. 7 i 8 ustawy o VAT).

Aby jednak podatnik miał prawo do zastosowania stawki 0%, musi posiadać dokumenty potwierdzające świadczenie tych usług poza terytorium Wspólnoty (art. 119 ust. 9 ustawy o VAT).

Czy w sytuacji, gdy stosujemy uproszczoną procedurę rozliczania VAT (opodatkowanie marży) przysługuje nam prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od towarów i usług nabytych dla bezpośredniej korzyści turysty?

Nie. Podatnikom stosującym szczególne procedury opodatkowania nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwoty podatku naliczonego od towarów i usług nabytych dla bezpośredniej korzyści turysty. Tak stanowi art. 119 ust. 4 ustawy o VAT.

Jak udokumentować sprzedaż usługi turystyki?

Szczególna procedura w zakresie opodatkowania usług turystyki wiąże się także z pewnymi odmiennościami w zakresie ich dokumentowania. Podatnik, który świadczy usługi turystyki wystawia faktury VAT marża. Dane, jakie powinny znaleźć się na tej fakturze, określone zostały w § 5 ust. 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 212, poz. 1337 ze zm.).

Jak wynika z przepisu art. 119 ust. 10 ustawy o VAT, podatnicy świadczący usługę turystyki w wystawianych fakturach nie wykazują kwoty podatku. W fakturze wpisują kwotę należności ogółem wraz z należnym podatkiem.

Na "fakturze VAT marża" powinna być wykazana wartość brutto usługi, bez wyszczególnionej kwoty podatku.

Przykładowy wzór faktury VAT marża jest zamieszczony na stronie internetowej naszego Wydawnictwa: www.druki.gofin.pl. Poniżej prezentujemy przykład wypełnienia takiej faktury.
 

Jednostka świadcząca usługę turystyki, na którą składają się usługi własne oraz usługi nabywane od innych podmiotów dla bezpośredniej korzyści turysty ("usługi obce"), wystawia jedną fakturę VAT marża. Na fakturze tej wykazuje jedną kwotę wyrażającą wartość całej usługi obejmującą:

• część opodatkowaną na zasadach marży (dotyczącą usług obcych),


 

• część opodatkowaną na zasadach ogólnych (dotyczącą usług własnych).