W jaki sposób rozpocząć postępowanie kwalifikacyjne na biegłego rewidenta?
Warunki przystąpienia do postępowania kwalifikacyjnego na biegłych rewidentów, a także tryb i sposób przeprowadzania egzaminów, tryb i termin wnoszenia odwołań od wyników egzaminów oraz zasady odbywania praktyki i aplikacji, określa rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 grudnia 2009 r. w sprawie postępowania kwalifikacyjnego na biegłych rewidentów (Dz. U. z 2010 r. nr 6, poz. 36).
Stosownie do przepisów § 2 ww. rozporządzenia, warunkiem rozpoczęcia postępowania kwalifikacyjnego na biegłego rewidenta jest złożenie do Komisji Egzaminacyjnej, w terminie określonym przez Krajową Radę Biegłych Rewidentów, zgłoszenia oraz kwestionariusza osobowego zawierającego: imię i nazwisko, datę i miejsce urodzenia, rodzaj i numer dokumentu tożsamości, obywatelstwo, wykształcenie, adres zamieszkania oraz dwie fotografie.
W przypadku osób, o których mowa w art. 5 ust. 3 i 4 ustawy o biegłych rewidentach, niezbędne jest także złożenie dokumentu potwierdzającego posiadanie uprawnień do wykonywania zawodu biegłego rewidenta wraz z tłumaczeniem na język polski dokonanym przez tłumacza przysięgłego.
Osoby, które spełniają warunki przystąpienia do postępowania kwalifikacyjnego, są zawiadamiane pisemnie przez Komisję Egzaminacyjną, w terminie miesiąca od dnia otrzymania zgłoszenia wraz z wymaganymi dokumentami, o dopuszczeniu do postępowania kwalifikacyjnego. Osoba dopuszczona do postępowania kwalifikacyjnego zostaje wpisana na listę kandydatów na biegłych rewidentów i otrzymuje numer indeksu.
Czy kandydat na biegłego rewidenta zawiadamiany jest o zakwalifikowaniu do egzaminów?
Tak. O zakwalifikowaniu kandydata na biegłego rewidenta do egzaminów Komisja Egzaminacyjna zawiadamia pisemnie, podając dokładny termin i miejsce przeprowadzenia egzaminu. Warunkiem przystąpienia kandydata do egzaminu jest wniesienie opłaty egzaminacyjnej.
Jaki zakres wiedzy obejmują egzaminy pisemne i jak one przebiegają?
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o biegłych rewidentach, egzaminy składają się z pytań testowych i zadań sytuacyjnych obejmujących 10 tematów egzaminacyjnych z zakresu:
1) teorii i zasad rachunkowości,
2) zasad sporządzania sprawozdań finansowych, w tym skonsolidowanych sprawozdań finansowych,
3) międzynarodowych standardów sprawozdawczości finansowej,
4) analizy finansowej,
5) rachunku kosztów i rachunkowości zarządczej,
6) zarządzania ryzykiem i kontroli wewnętrznej,
7) rewizji finansowej,
8) standardów rewizji finansowej,
9) etyki zawodowej i niezależności biegłego rewidenta,
10) wymogów prawnych dotyczących badania sprawozdań finansowych oraz biegłych rewidentów i podmiotów uprawnionych do badania sprawozdań finansowych.
W trakcie egzaminów sprawdzana jest także wiedza niezbędna dla rewizji finansowej z zakresu: prawa spółek i ładu korporacyjnego, prawa o postępowaniu upadłościowym i naprawczym, prawa podatkowego, prawa cywilnego, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, prawa bankowego, prawa ubezpieczeniowego, technologii informacyjnych i systemów komputerowych, mikroekonomii i makroekonomii, matematyki i statystyki, a także podstawowych zasad zarządzania finansowego w jednostkach gospodarczych.
Egzaminy pisemne składają się z czterech sesji egzaminacyjnych, z których każda obejmuje 2 albo 3 egzaminy. Zaliczenie egzaminów pisemnych z sesji I jest warunkiem przystąpienia do egzaminów pisemnych z sesji II. Egzaminy pisemne z sesji II i z sesji III kandydat na biegłego rewidenta może zdawać łącznie, a ich zaliczenie jest warunkiem przystąpienia do egzaminów pisemnych z sesji IV. Egzaminy z sesji od I do IV stanowią cykl egzaminacyjny.
Każdy egzamin pisemny w danej sesji składa się z 2 albo 3 bloków tematycznych. Blok tematyczny zawiera od 10 do 40 pytań testowych oraz od 1 do 7 zadań sytuacyjnych. Pytanie testowe jest pytaniem jednokrotnego wyboru, które jest oceniane: odpowiedź prawidłowa - 2 punkty, odpowiedź nieprawidłowa - minus 1 punkt, brak odpowiedzi - 0 punktów. Zadanie sytuacyjne oceniane jest według skali punktowej podanej w zadaniu. Za nieprawidłowo rozwiązane zadanie lub brak rozwiązania nie stosuje się punktów ujemnych. Warunkiem zdania egzaminu pisemnego jest uzyskanie co najmniej 60% maksymalnej liczby punktów z każdego bloku tematycznego.
Czas trwania poszczególnych egzaminów pisemnych jest uzależniony od liczby pytań testowych i zadań sytuacyjnych i nie może przekroczyć 240 minut.
Czy w trakcie egzaminów można korzystać z przepisów?
Tak. Podczas egzaminu pisemnego kandydat na biegłego rewidenta może korzystać z przepisów prawa ogłoszonych w dziennikach urzędowych lub zawartych w zbiorach przepisów bez komentarzy, norm zawodowych, standardów rachunkowości, standardów rewizji finansowej i wskazówek Krajowej Rady Biegłych Rewidentów. Może on także korzystać z urządzeń ułatwiających liczenie (kalkulatorów), z wyjątkiem urządzeń posiadających funkcje gromadzenia, przetwarzania i przenoszenia danych (§ 12 ust. 5 rozporządzenia w sprawie postępowania kwalifikacyjnego na biegłych rewidentów).
Gdzie zamieszczane są wyniki egzaminów?
Wyniki egzaminu pisemnego są zamieszczane w dniu ogłoszenia wyników na stronie internetowej Krajowej Izby Biegłych Rewidentów. Kandydat na biegłego rewidenta posiada dostęp wyłącznie do własnych wyników egzaminów poprzez zalogowanie na indywidualne konto internetowe. W razie niepowodzenia na egzaminie - ustalone są dwa terminy poprawkowe.
Czy istnieje możliwość zwolnienia kandydata na biegłego rewidenta z egzaminów pisemnych?
Tak. Komisja może zwolnić kandydata na biegłego rewidenta, na jego wniosek, z egzaminów z przedmiotów objętych postępowaniem kwalifikacyjnym, jeżeli w tym zakresie zdał egzaminy uniwersyteckie lub równorzędne (art. 9 ust. 5 ustawy o biegłych rewidentach). Istnieje także możliwość zwolnienia z egzaminu z prawa podatkowego w przypadku posiadania przez kandydata uprawnień inspektora kontroli skarbowej (art. 9 ust. 6 ustawy o biegłych rewidentach).