Posiadanie dziecka oraz określonego stanu cywilnego nie jest wystarczające do uznania, że podatnik jest osobą samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 5 updof, uprawnioną do preferencyjnego rozliczenia dochodów. |
Tak wynika z odpowiedzi podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów udzielonej 16 czerwca 2010 r. na interpelację poselską nr 16103.
Pojęcie osoby samotnie wychowującej dzieci określone zostało w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji każdy, kto spełni wszystkie warunki zastrzeżone przez ustawodawcę, będzie mógł skorzystać z przewidzianego dla tych osób preferencyjnego opodatkowania dochodów, na zasadach określonych w art. 6 ust. 4 updof.
Za osobę samotnie wychowującą dzieci, zgodnie z treścią art. 6 ust. 5 updof, uważa się jednego z rodziców albo opiekuna prawnego, jeżeli osoba ta jest:
panną, kawalerem,
wdową, wdowcem,
rozwódką, rozwodnikiem albo
osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów.
Za osobę samotnie wychowującą dzieci uważa się również osobę pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.
Ministerstwo Finansów zwróciło uwagę, że dokonując wykładni pojęcia „osoby samotnie wychowującej dziecko”, nie można pominąć żadnego z elementów. Oznacza to, że podatnik musi nie tylko mieć określony stan cywilny, ale też wychowywać samotnie dziecko. Warunków tych nie spełniają osoby żyjące w nieformalnych związkach, wspólnie mieszkające i wspólnie wychowujące swoje dzieci. Z tego względu osoby te nie mogą obliczać podatku w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy swoich dochodów i niektórych dochodów dzieci.
Resort finansów podkreślił, że organy podatkowe zajmują w tej kwestii jednolite stanowisko. Ponadto wskazał, że za taką wykładnią przepisów dotyczących osób samotnie wychowujących dzieci opowiedział się również Naczelny Sąd Administracyjny. W wyroku z 30 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 279/08 NSA wyraził stanowisko, iż w kontekście art. 6 ust. 4 i 5 updof słowo „samotnie” nie nasuwa wątpliwości interpretacyjnych i oznacza wychowywanie dziecka bez udziału innej (innych) osób. Jeżeli zatem podatnik wychowuje dziecko wspólnie z drugim rodzicem dziecka (we wspólnie prowadzonym gospodarstwie domowym), nie można mówić o „samotnym” wychowywaniu dziecka. Zdaniem Sądu przemawia za tym wykładnia celowościowa, gdyż wprowadzając ulgę, ustawodawca kierował ją tylko do osób, które samotnie troszczą się o codzienne zaspokajanie potrzeb dziecka, nie zaś do każdego rodzica, który ma władzę rodzicielską i jednocześnie jest stanu wolnego.
