W 2009 r. wypłaciliśmy pracownikom świadczenia urlopowe, od których pobraliśmy tylko zaliczkę na podatek. Przy okazji kontroli ZUS okazało się, że jako zakład zatrudniający na dzień 1 stycznia 2009 r. 30 osób (w przeliczeniu na pełne etaty) i nietworzący ZFŚS nie mieliśmy prawa w ogóle wypłacać takich świadczeń. Musimy skorygować te wypłaty i potrącić składki ZUS. Jak skorygować podatek dochodowy od takich wypłat? Czy powinniśmy złożyć korekty PIT-4R i PIT-11?

W przypadku zakładu pracy zatrudniającego 30 pracowników i nietworzącego ZFŚS, wypłata świadczeń urlopowych jest niezgodna z przepisami ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych. W takiej sytuacji zakład pracy powinien dokonać stosownych korekt. Jak wynika z § 2 ust. 1 pkt 21 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz. U. nr 161, poz. 1106 ze zm.), podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie stanowi świadczenie urlopowe do wysokości nieprzekraczającej rocznie kwoty odpisu podstawowego, wypłacane na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy o ZFŚS. Zwolnione z oskładkowania są więc tylko świadczenia urlopowe wypłacane zgodnie z ustawą o ZFŚS. Świadczenia urlopowe wypłacane na innej podstawie niż przepisy tej ustawy podlegają oskładkowaniu.

Podstawę wymiaru składek ZUS stanowi przychód pracownika w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, osiągany u pracodawcy z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy. Przychodem tym jest również kwota świadczenia urlopowego wypłaconego pracownikom w 2009 r.

Niewliczenie do podstawy wymiaru składek ZUS świadczeń urlopowych podlegających oskładkowaniu spowodowało zaniżenie składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP).

Zwróć uwagę!

W przypadku stwierdzenia zaniżenia podstaw wymiaru składek ubezpieczeniowych u poszczególnych pracowników zakład pracy ma obowiązek sporządzenia korekty raportów ZUS RCA oraz deklaracji ZUS DRA.

Zakład pracy nie ma obowiązku korekty deklaracji PIT-4R oraz informacji PIT-11 złożonych za poprzedni rok, gdyż wykazał w nich dane dotyczące dochodu oraz pobranych zaliczek zgodne z ówczesnym stanem faktycznym. Nie ma też potrzeby, aby pracownik składał korektę zeznania podatkowego za rok ubiegły.

Pracownik finansuje część składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz całą składkę chorobową i zdrowotną. Natomiast pracodawca finansuje część składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, całą składkę wypadkową oraz składki na Fundusz Pracy i FGŚP.

Zakład pracy w miesiącu, w którym pobierze z wynagrodzenia pracownika zaległe składki na:

• ubezpieczenia społeczne w części finansowanej ze środków pracownika - powinien pobrane zaległe składki odliczyć od bieżącego dochodu pracownika,
  
  

• ubezpieczenie zdrowotne - powinien pomniejszyć bieżącą należną zaliczkę na podatek dochodowy o pobraną zaległą składkę na ubezpieczenie zdrowotne, do wysokości nieprzekraczającej 7,75% podstawy jej wymiaru.

Jeżeli niezapłacone składki w całości, a więc również w części finansowanej przez pracownika, pracodawca pokryje z własnych środków, wówczas składki ZUS, które zapłacił płatnik, a które powinny być sfinansowane przez pracownika, będą u pracownika przychodem ze stosunku pracy. Bowiem jak wynika z art. 12 ust. 1 updof, za przychody ze stosunku pracy uważa się m.in. świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika. Przychód ten podlega opodatkowaniu i oskładkowaniu.
 

Przykład Spółka z o.o. w 2009 r. przyznała świadczenie urlopowe w kwocie 1.000,04 zł brutto. Świadczenie to zostało przyznane niezgodnie z przepisami ustawy o ZFŚS. W związku z tym nie podlegało wyłączeniu z podstawy wymiaru składek ZUS. Powstała niedopłata tych składek w kwotach: 137,11 zł z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika (1.000,04 zł x 13,71%), 77,66 zł z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne [(1.000,04 zł - 137,11 zł) x 9%]. Składka na ubezpieczenie zdrowotne do odliczenia od podatku wyniosła 66,88 zł [(1.000,04 zł - 137,11 zł) x 7,75%]. Rozliczenie zaległych składek ZUS pobranych z wynagrodzenia pracownika Wiersz Wyszczególnienie Kwota (zł) 1 Wynagrodzenie 3.000,00 2 Zaległe składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika 137,11 3 Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne (wiersz 1) 3.000,00 4 Składki na ubezpieczenia społeczne (wiersz 3 x 13,71%) 411,30 5 Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne  (wiersz 1 - wiersz 4) 2.588,70 6 Składka na ubezpieczenie zdrowotne do pobrania (wiersz 5 x 9%) 232,98 7 Składka na ubezpieczenie zdrowotne do odliczenia od podatku (wiersz 5 x 7,75%) 200,62 8 Koszty uzyskania przychodu 111,25 9 Podstawa obliczenia zaliczki na podatek, po zaokrągleniu do pełnych  złotych (wiersz 1 - wiersz 2 - wiersz 8 - wiersz 4) 2.340,00 10 Zaliczka na podatek [(wiersz 9 x 18%) - 46,33 zł] 374,87 11 Zaległa składka na ubezpieczenie zdrowotne do pobrania 77,66 12 Zaległa składka na ubezpieczenie zdrowotne do odliczenia od podatku 66,88 13 Zaliczka na podatek do pobrania, po zaokrągleniu do pełnych złotych (wiersz 10 - wiersz 7 - wiersz 12) 107,00 14 Do wypłaty (wiersz 1 - wiersz 2 - wiersz 4 - wiersz 6 - wiersz 11 - wiersz 13) 2.033,95 Rozliczenie zaległych składek ZUS pokrytych przez pracodawcę za pracownika Wiersz Wyszczególnienie Kwota (zł) 1 Wynagrodzenie 3.000,00 2 Zaległe składki ZUS pokryte za pracownika (137,11 zł + 77,66 zł) 214,77 3 Przychód pracownika 3.214,77 4 Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne (wiersz 3) 3.214,77 5 Składki na ubezpieczenia społeczne (wiersz 4 x 13,71%) 440,74 6 Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne  (wiersz 3 - wiersz 5) 2.774,03 7 Składka na ubezpieczenie zdrowotne do pobrania (wiersz 6 x 9%) 249,66 8 Składka na ubezpieczenie zdrowotne do odliczenia od podatku (wiersz 6 x 7,75%) 214,99 9 Koszty uzyskania przychodu 111,25 10 Podstawa obliczenia zaliczki na podatek, po zaokrągleniu do pełnych złotych (wiersz 3 - wiersz 9 - wiersz 5) 2.663,00 11 Zaliczka na podatek [(wiersz 10 x 18%) - 46,33 zł] 433,01 12 Zaliczka na podatek do pobrania, po zaokrągleniu do pełnych złotych (wiersz 11 - wiersz 8) 218,00 13 Do wypłaty (wiersz 1 - wiersz 5 - wiersz 7 - wiersz 12) 2.091,60